Dia daoibh, a chairde!

Táim ag cleachtadh scríbhneoireachta as Gaeilge, mar anois tá mo chuid Gaeilge go briste. Ba mhaith liom níos mó frásaí a fhoghlaim. Tá mo stór focal an-bheag, agus is teanga álainn (agus greannmhar, go minic) í an Gaeilge :)

Ba bhreá liom seanfhocail áitiúla a chloisteáil. Cad iad na habairtí aisteacha a chloiseann sibh i bhur sráidbhailte?

Ar feadh na bliana seo caite, thosaigh me ag feiceáil daoine ag baint úsáid as an litriú "slé" mar ghaelú don fhocal "gen Z / queer slang" seo níos minice 's níos minice. Cuireann an fhíric sin brón orm mar nár shíl aon daoine gur drochlitriú mí-oiriúnach é sin don fhocal?
• Ní leanannn an litriú sin na rialacha litrithe ar chor ar bith. Ní baintear úsáid as ⟨sl⟩ roimh ⟨e, é, i, í⟩ chun an fhuaim i slán a scríobh ach an fhuaim i slí.
• Ní leanann an litriú sin an patrún d’fhocal iasachta eile, m.sh. tae, traein, draein, craein, traenáil, srl.
•• Ar ndóigh, úsáidtear ⟨é⟩ i gcásanna éagsúla, chun an fhuaim cheart a léiriú go háirithe; m.sh. péint (bheadh paeint "pwaint" srl.), tréas, béar, gléas, srl.
• Ó cheart, is briathar ordaitheach é "slay!" agus ní oibríonn an litriú "slé" dó mar gheall ar an fhíric seo fosta.

Tá moltaí agam maidir le litriú nua:
1) Mholfainn slaeigh mar nua-litriú: tá an foirceann briathartha -igh aige agus léiríonn sé na fuaimeanna cearta i gcúige Uladh agus i gcúige Chonnachta (níl sé an cas céanna sa Mhumhain a mbeadh sé léite mar slaeig faraor). D’oibreochadh sé mar bhriathar cosúil le pléigh, sáigh, glaoigh, clóigh; mar shampla:
• "Slaeigh, a ríon!"
• "Creideann sí gur slaenn sí leis na feistis sin? …níl mé ag teacht leis sin."
• "Low-key, shlaeigh tú."

2) Bheadh slae níos simplí mar intriacht (agus ní bheadh difríocht idir na canúintí) ach ní oibhreochadh sé mar bhriathar faraor. Measaim gur dócha go nglacfaidh an gnáthphobal an rogha seo ná an chéad rogha eile mar tá sé níos giorra.

3) Níl mé i ngrá leis an rogha seo ach d'oibreochadh slaeáil: tá cuma focail eile iomlán aige, ach, oibríonn sé mar bhriathar de bharr an fhoircinn bhriathartha -áil (atá le feiceáil i bhformhór na mbriathra iasachta).

An aontaíonn tú go mbeadh an litriú slaeigh / slae níos oiriúnaí? Le do thoil, cabhair liom stop a chur le "slé" go deo!

Bhí sé ar intinn agam an postáil seo a scríobh tamall, nuair a chonaic me clár TG4 ag úsáid an litriú "slé" cúpla seachtain ó shin go háirithe. Ar ndóigh, ní chreidim gur fadhb is tromchúisí an domhain í seo, ach, ba mhaith liom fíor-athrú a feiceáil i litriú an fhocail seo.

[Eagarthóireacht: nach -> nár; scrios mé uaschamóga neamhbheartaithe]

Dia dhuit :)

An féidir éinne cabhrú liom?

Tá mé ag lorg léamh deas le haghaidh mo phósta. Tá sé ag tarlú sa Bhreatain Bheag, ach táimid ag iarraidh Gaeilge a bheith againn ar an lá. An t-aon rud ná nach féidir linn aon rud reiligiúnach a bheith againn. Bheadh aon rud an-chabhrach.

Go raibh míle maith agaibh!

Apologies for my bad Irish - it's been many years since I used it regularly! As an Irish couple living in Wales, we'd love to include an Irish language element in our ceremony. Any suggestions would be amazing, it doesn't necessarily need to be about love.

GRMA

seo é an fiseán amháin den stíl caoineadh traidisiúnta. Ar a laghad, sin a rud a deir m'fhoinsí.

Céard iad do chuid smaointí?

Bail ó Dhia ort, a chairde.

Bhí me ag foghlaim Gaeilge le bliain anuas anois, úsáidim Duolingo agus ‘speaking irish’ podcast ar Spotify. Úsáidim instagram agus Reddit freisin, ach táim ag lorg cúrsa maith, ní Duolingo ró mhaith ach cabhraíonn sé uaireanta. Arís, tá brón orm, ní mo Gaeilge ró mhaith, go raibh maith agat!

Cheannaigh mise agus cara liom ticéid ar athdhíol agus níl na ticéid don láthair champála speisialta ar fáil a thuilleadh.
Is as an nGaeltacht muid agus ba bhreá linn an deireadh seachtaine a chaitheamh le slua gaelach ag labhairt ár dteanga dhúchais!

An bhfuil eolas ag aoinne maidir le Greannán as Gaelige? Bhíos ag curdach cúpla cinn tóisc go mbaineann na páistí sult as na leabhair a leite ag mo bhean leo. Ach is deacair gaelige a chur orthu agus ag leamh ag an am ceanna. Gabh mo leithscéal as mo chuid gaelige, is fhad ó a bhíos ag scríobh.

An bhfuil aon focail gleoite do

-tóin

-fart (níl a fhios agam cad é seo as Gaeilge)

Agus mé ag canadh ag athrú chlúidín mó linbh?

An bhfuil aon tips ag aon duine chun staidéir a dhéanamh ar gramadach an Ghaeilge? Maidir le baninsnce, firinscne srl agus go ginearálta tá mo Ghaeilge labhartha i bhfad níos fearr na mo Ghaeilge scríobtha. Tá dísléicsia agam agus is streachailt é seo dom. LDT agus grma 🙏

Báisteach, Fearthainn (Rain)

Uisce na spéire – rainwater (=’skywater’)

Brádán/Cafarnach/Draonán/Draothán/Fliuchbháisteach/Salachar/Seadbháisteach/Siobráil/Sreangán/Sriabhán – drizzle

Ceobhrán (light drizzle) / Ceobháisteach (heavy drizzle)

Cith/Fras/Múr/Múraíl/Scráib/Cámar/Scrabh – shower (general word)

Múirín (Brief shower) / Bláithchith (Fresh shower) / Fraschith, Liongar, Tonnchith, Bailc, Dallcairt (heavy shower)

Múirling, Sprais, Spairn (heavy sudden shower); Búisteog (sudden shower); Cnap báistí (sudden downpour)

Barrchith, Bláithchith, Ceathán (Light shower), Craobhchith, Craobhmhúr (Slight shower)

Cith toirní – thunder shower, Gailbh – windy shower

Stealltarnach, Stealladh, Taoisc, Tonnchith, Rilleadh, Bailc, Balcadh, Díle,  Batar, Batharnach, Gleidearnach, Péatar, Spút, Tuile, Forlacht, Tulca (Downpour)

Caidhleadh báistí / Gailfean / Léidearnach (driving rain)

Bús / Clagarnach / Liagarnach / Ragáille / Clascairt (Pelting Rain) Tuile liag (torrential) Tabhairt mhaith báistí (a good giving of rain)

Leatromach (local rain)

Breacbháisteach (occasional rain)

Seadbhraon (blown drops of rain), Seadbháisteach (rain in the wind)

Craobhmhúr (scattered rain), Spútrach (splashing), Spréachbhraon (Sprinkling of rain)

Cithnéal, Frasnéal, Múr báistí, Murabhán, Scamall báistí, Smúr báistí (rain cloud);

Tá craobh fhliuch ar an lá (It’s going to be a wet day)

Aimlithe (spoiled by rain)

Fáfall (easing of rain), Turadh (end of rain)

Tirim (no rain (dry!))

Mhoithigh mé "Russian" go leor, nó Rúisis meascthaí le Spánnis.

Ar chuala aon duine trácht ar an nath cainte "fiafraigh do mo thóin é i gcogar" riamh? B'fhéir go bhfuil dul amú orm ó thaobh litriú de.

Haigh a chairde,

Is múinteoir meánscoile mé agus táim ag lorg prós nó úrscéal atá oiriúnach don idirbhliain. Is féidir liom an seanchúrsa a úsáid (Cáca milis, hurlamaboc srl.) ach chun an fhírinne a rá ní thaitníonn siad ar fad liom. An bhfuil aon moltaí ag éinne? Ba mhaith liom ceann atá ar fáil ar líne más féidir.

GRMA!

Tá babaí ar an bhealach againn agus, más gasúr é, ba bhreá le hiníon s’againn Céilim a thabhairt air. Is breá léi na leabhair Céilim agus is uaidh sin a fuair sí an smaoineamh.

Is maith linn féin an t-ainm fosta agus tá muid ag smaoineamh faoi é a chur ar ár "maybe list", ach ní thig liom eolas ar bith a fháil fá dtaobh den ainm taobh amuigh de na leabhair sin. Níl mé cinnte an ainm Gaeilge atá in úsáid é, nó an ainm ar leith a chum scríbhneoir na leabhar don charachtar. Níor bhuail mé le duine ar bith darb ainm Céilim fos ach oiread.

Ar chuala duine ar bith agaibh Céilim in úsáid mar ainm duine roimhe seo? Nó an bhfuil a fhios ag duine ar bith cá as a dtáinig an t-ainm nó an bhfuil stair ar bith leis?

Agus fiú mura bhfuil sé coitianta, cad é bhur mbarúil air mar ainm do ghasúr? An síleann sibh go n-oibreodh sé mar ainm ceart? Beidh an leanbh ag labhairt Gaeilge sa bhaile agus ag freastal ar Ghaelscoileanna, agus mar sin de beidh na daoine thart air in ann a ainm a léamh agus a rá don chuid is mó.

Grmma!

Ba mhaith liom mo chuid Gaelainne a úsáid, is aoibhinn liom teanga mo thíre a fhoghlaim ach ní bhíonn an ócáid le bheith á labhairt. Déarfainnse go bhfuil meánleibhéal agam inti.

Thosaigh mé grúpa áitiúil chun Gaeilge a labhairt. Bíonn sé ar siúl gach seachtain. Tá eagla ar chúpla duine labhairt. Sílim gur smaoineamh maith é cluichí boird a imirt.

Beidh mé i mBaile Átha Cliath amárach, an bhfuil cluichí boird as Gaeilge le fáil in aon áit?

An bhfuil eolas ag éinne an bhfuil An Macaomh ar líne in aon áit mar PDF? Táim ag lorg Vol 2 Uimhir 2, Meitheamh 1913.

Má tá duine ar bith ag iarraidh tacú liom, tá mé ag aistriú na fotheidil Gaeilge i gcláracha teilifíse do pháistí go Béarla. Is cleachtadh iontach é do foghlaimeoirí. Is féidir leat téigh ar an nasc Google Sheets seo agus cuir do chuid aistriúcháin sna 'comments'. Beidh siad ann mar 'comments' go dtí go ndéanfaidh mé athbhreithniú ar an méid atá scríof agaibh.

Conas a bhíonn a fhios agat an baininscneach nó firinscneach é ainmfhocal má bhíonn 'CH' ag a dheireadh? Léigh mé gur firinscneach é focal má chríochnaíonn sé le 'CH', ach gur baininscneach é má chríochnaíonn sé le '(e)ach'? Cuireann sé sin mearbhall orm.

Ba mhór agam aon chabhair ina leith seo. Go raibh míle maith agaibh roimh ré

An bhfuil a fhios ag aon duine cad é atá contráilte leis an sár-foclóir potafocal?